Bijgewerkt door Erwin op

Welke nummers horen bij welke positie?





Rugnummers in het voetbal zijn vaak gekoppeld aan de positie waarop een speler speelt. Een spits speelt bijvoorbeeld met nummer 9 en een linksbuiten met nummer 11. Maar dat is niet altijd zo.

Het rugnummer 14 is voor eeuwig gekoppeld aan legende Johan Cruyff. En Cristiano Ronaldo speelt altijd met rugnummer 7, ongeacht de positie waarop hij speelt. Ook Lionel Messi speelt (sinds seizoen 2009-2010) met een vast nummer op zijn rug: 10.

En zo zijn er nog veel meer voorbeelden. In het amateurvoetbal zijn er heel wat spelers die met een vast nummer spelen. Daar komt soms ook bijgeloof bij kijken. Met dat ene nummer spelen ze beter dan met dat andere rugnummer. Deze nummers zijn dan niet gekoppeld aan hun positie.

Dus hoe zit het nu precies? Wat is de betekenis van een rugnummer?

Om goed te kunnen begrijpen hoe het zit met rugnummers en posities in het veld, moeten we er eerst een stukje geschiedenis bijhalen. Vervolgens zullen we een overzicht en uitleg geven van de nummers die horen bij de posities in alle spelsystemen/opstellingen.


Historie

De belangrijkste reden voor het gebruik van rugnummers is simpel. Het dient om de spelers te kunnen onderscheiden. Zodat scheidsrechters, grensrechters, fans maar ook spelers, kunnen zien wie wie is. Het gaat dus om gemak en duidelijkheid.

In 1928 werden rugnummers voor het eerst gebruikt. Dat was tijdens een wedstrijd tussen Arsenal en Sheffield Wednesday. Het idee was dat de basisspelers een nummer van 1 t/m 11 kregen, gebaseerd op hun positie in het veld. De reserves kregen nummers 12 en hoger. Het principe van positienummers was dus geboren.

Tijdens het WK van 1954 werd voor het eerst de regel ingevoerd dat een speler gedurende een competitie een vast rugnummer kreeg (een zogeheten “squad number”).

 

Is er eenmaal een rugnummer toegewezen. Dan staat deze vast voor de duur van een seizoen of toernooi.

 

Het systeem van positienummers en squad numbers is in de loop van de tijd door alle voetballanden geadopteerd. Tegenwoordig wordt dit systeem nog steeds gehanteerd. Maar wel is het veel minder streng. Verschillende landen hebben een eigen interpretatie aan de regels  gegeven. Verder hebben de tactische ontwikkelingen ook niet stil gestaan. Er zijn nieuwe spelsystemen, opstellingen en tactieken bedacht. En de rugnummers “volgen” deze tactieken en opstellingen.

Zo is bijvoorbeeld het Spelen op 10  een vast begrip geworden. En in het Ajax-systeem van Van Gaal speelde de nummer 4 een cruciale rol.

 

Overzicht Posities en Rugnummers

Hieronder zie je een overzicht van de hedendaagse spelsystemen met bijbehorende positienummers en rugnummers. Het overzicht bevat op dit moment de systemen 4-3-3, 4-4-2, 4-2-3-1, 5-3-2, 3-5-2 en 3-4-3. Dat zijn de systemen die het meest gespeeld worden.

(Tip: klik op de afbeeldingen om ze te vergroten)

4-3-3:

4-3-3 punt naar voren (NL)

Punt naar voren (NL)

4-3-3 punt naar achteren (NL)

Punt naar achteren (NL)

4-3-3 wingbacks (ENG)

Wingbacks 4-3-3 (ENG)

Laatste man 4-3-3

Laatste man 4-3-3 (NL)



In Nederland worden de verdedigers doorgenummerd van rechts naar links. Terwijl in Engeland de buitenste verdedigers de nummers 2 en 3 krijgen.

Vervolgens wordt nummer 6 toegekend aan de verdedigende middenvelder of rechtermiddenvelder.  De rechter aanvaller krijgt nummer 7 en de linker middenvelder nummer 8.

De spits heeft altijd nummer 9. Waarna de nummer 10 is voor de meest aanvallende/creatieve middenvelder. Nummer 11 is tenslotte voor de linker aanvaller.

In een systeem met een laatste man (libero), zijn de rugnummers voor de centrale verdedigers (laatste man en voorstopper) afwijkend. De voorstopper krijgt nummer 3 en nummer 4 wordt toegekend aan de laatste man.

Uit dit overzicht blijkt ook dat de positie van de speler én de rol in het team mede bepalend zijn voor het rugnummer. Als we kijken naar de nummer 10, is deze in het systeem met de punt naar voren is de meest aanvallende/creatieve middenvelder.

In een 4-3-3 systeem met de punt naar achteren speelt de nummer 10 vaak meer ingetogen, als 1 van de 2 centrale middenvelders.

 

4-4-2:

Basis 4-4-2 (NL)

Basis 4-4-2 (NL)

Ruit 4-4-2 (NL)

Ruit 4-4-2 (NL)

De rugnummers in het 4-4-2 systeem zijn wat minder vanzelfsprekend. Dat geldt met name voor het middenveld en de aanval. Op deze posities zijn de rugnummers vooral afhankelijk van de invulling die er aan het spelsysteem wordt gegeven. In een basis 4-4-2 formatie wordt er van achteruit, van rechts naar links “genummerd”.

Als er met een ruit op het middenveld wordt gespeeld dan krijgt de VM (verdedigende middenvelder) nummer 6 en de AM (aanvallende middenvelder) nummer 10. Het rugnummer 11 verhuist dan van de buitenste middenvelder naar de linker spits.

Indien er echter wordt gespeeld met een diepe spits én een schaduwspits, dan krijgt deze schaduwspits meestal het nummer 10. De diepe spits houdt dan rugnummer 9 en nummer 11 verhuist dan weer naar de linker middenvelder.

4-2-3-1:

4-2-3-1 NL

NL 4-2-3-1

4-2-3-1 ENG

ENG 4-2-3-1

 

Het 4-2-3-1 systeem is tegenwoordig erg populair. Hierboven de opstelling met nummers in 2-stijlen: de Nederlandse stijl en de Engelse variant. De Nederlandse versie nummert van achter uit van rechts naar links, terwijl de Engelse variant eerst de beide backs nummert.

Rugnummers 6 en 8 zijn voor de verdedigende middenvelders. Terwijl hier ook de nummer 10 voor de aanvallende middenvelder is. De vleugels worden bezet door de rechter- en linker middenvelder. In een aanvallende setting zijn dit de rechter- en linkeraanvaller.

 

5-3-2:

5-3-2 rugnummers

5-3-2

De rugnummers in het 5-3-2 systeem zijn grotendeels vergelijkbaar met de nummers uit het 4-4-2 ruit systeem. Alleen zakt de verdedigende middenvelder met nummer 6 een linie naar achteren. En de aanvallende middenvelder, de nummer 10, wordt meer een centrale middenvelder (mid-mid). Verder blijven alle rugnummers hetzelfde.

5-3-2 is een systeem dat, mits goed uitgevoerd, mooi en aanvallend voetbal kan opleveren. Cruciaal daarin is de aanvallende rol van de beide vleugelverdedigers. Als die veel en goed opkomen, dan heb je als ploeg een extra wapen in handen. Denk maar eens terug aan hoe Oranje speelde op het WK van 2014 en met het 5-3-2 systeem 3e werd.

 

3-5-2:

3-5-2

3-5-2 met verdedigende/aanvallende middenvelder en spelverdeler (statisch)

3-5-2-wingbacks

3-5-2 wingbacks (dynamisch)

 

 

Het 3-5-2 systeem is vrij populair bij Italiaanse ploegen. Denk aan bijvoorbeeld hoe Juventus speelde onder Conte en Allegri. Maar ook het Atalanta Bergamo van Gasperini.

3-5-2 kan in diverse varianten op het middenveld gespeeld worden. In dit artikel nemen wij er 2 met je door. De wat meer statische variant met 5 pure middenvelders, waarbij in de as 3 middenvelders achter elkaar spelen. En de wat meer dynamische variant ‘3-5-2 wingbacks’, waarbij er naast 3 middenvelders in het centrum, 2 dynamische wingbacks op de flanken spelen.

 

Als je echt een diepgaand inzicht wilt krijgen in hoe het 3-5-2 Juventus 3-5-2 tactics defendingsysteem van Juventus werkt, dan zijn de boeken van Athanasios Terzis echt een aanrader. Terzis is instructeur bij de Griekse voetbalbond (UEFA A) en heeft al diverse boeken over team tactieken geschreven. Onder andere over Barcelona en het Borussia Dortmund onder Jürgen Klopp.

 

Juventus 3-5-2 tactics attacking

Over het 3-5-2 systeem van Juventus heeft hij 2 tactische boeken geschreven: Coaching the Juventus 3-5-2 “Defending” en Coaching the Juventus 3-5-2 “Attacking”. De boeken bevatten een nauwgezette analyse van de speelwijze van Juventus en daaraan gekoppeld oefenstof specifiek gericht op de 3-5-2 tactiek van Juventus.

 

De boeken zijn gewoon verkrijgbaar via Bol.com.

 

“Statische variant”

In deze variant spelen naast de 3 middenvelders, die min of meer naast elkaar spelen, ook een verdedigende en aanvallende middenvelder op het middenveld.

De 3 verdedigers krijgen in deze opstelling (vanaf rechts naar links) de nummers 2, 3 & 5. Het nummer 4 is dan voor de verdedigende middenvelder. Dit is eigenlijk dus de andere centrale verdediger uit het 4-4-2 systeem, die naar voren is geschoven. Vervolgens wordt op het middenveld het nummer 6 doorgaans aan de spelverdeler gegeven. De nummers 7 en hoger zijn verder gelijk aan de nummers van deze posities uit 4-4-2 ruit.

“Dynamische variant (wingbacks)”

Het Atalanta Bergamo van Gasperini is een goed voorbeeld van de wat meer dynamische (“fluide”) invulling van het 3-5-2 systeem. In plaats van 5 pure middenvelders, vullen 2 wingbacks op de flanken het middenveld meer dynamisch in. Hans Hateboer speelt vaak in deze rol.

De beide wingbacks krijgen nu, net als in 5-3-2, de nummers 2 en 5. Voor de 3 centrale verdedigers blijven dan nummers 3, 4 en 6 over. De nummer 6 kun je zien als de verdedigende middenvelder, die een linie naar achteren is gezakt.

In de Atalanta-variant zijn de rugnummers ook grotendeels afgeleid van het 4-4-2 systeem. Omdat er geen buitenspelers zijn, is het nummer 7 (rechtsbuiten) voor een middenvelder. Het nummer 11 is voor de tweede spits. Atalanta speelt met de punt naar voren op het middenveld, dus het middenveld krijgt dan de nummering 7 – 10 – 8 (van rechts naar links).

 

3-4-3:

3-4-3 ruit NL

3-4-3 ruit NL

Ook voor het 3-4-3 systeem geldt dat dit in diverse varianten op het middenveld gespeeld kan worden. Wij gaan uit van de variant met een ruit op het middenveld. Dus met een verdedigende middenvelder op nummer 4, zoals dat in Nederland wordt gespeeld.

De nummering van 3-4-3 ruit lijkt heel veel op die van 4-3-3 met de punt naar voren. Alleen schuift in 3-4-3 de centrale verdediger (de nummer 4), door naar verdedigende middenvelder.

 

Is het dragen van een rugnummer verplicht?

Binnen het profvoetbal is het dragen van een rugnummer verplicht. In Nederland geldt deze verplichting alleen voor eerste elftallen die uitkomen in het seniorenvoetbal. Dat geldt voor zowel mannen teams als voor vrouwen teams.

 

Persoonlijk rugnummer

Bovenstaande plaatjes geven aan hoe nummers worden toegekend aan de hand van de positie van de speler.

De laatste jaren zijn er steeds vaker spelers die de voorkeur geven aan een persoonlijk rugnummer.

Zo speelde Yaya Touré al jaren met nummer 42 op zijn rug. Een opvallend ander rugnummer was dat van de Franse verdediger Bixente Lizarazu. Hij speelde jaren voor Bayern München met nummer 69; hij werd geboren in 1969, was 1 meter 69 lang en woog 69 kilo….

Er is ook een keeper met een vrij ongebruikelijk rugnummer: Gianluigi Donnarumma. Hij is al enkele jaren de vaste keuze onder de lat bij AC Milan en het nationale elftal van Italië. Doorgaans heeft de keeper rugnummer 1. Maar Donnarumma draagt een vrij ongebruikelijk nummer, nl. nummer 99. Dat is een verwijzing naar zijn geboortejaar, 1999.

Wat vind je van dit artikel? Geef je mening:

3 reacties

Nows · 14 september 2019 op 11:21

Vind ik leuk

Ha · 25 september 2019 op 21:10

Goed gedaan

Erik · 18 september 2020 op 12:58

Dit is leuk hoor

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *