Wat is omschakelen en hoe verbeter je het?

Het is een term die je steeds vaker voorbij hoort komen: Omschakelen! Vroeger werd het ook wel counteren genoemd.

Maar wat is omschakelen nu precies? En wat betekent het als een ploeg sterk is in de omschakeling. Na het lezen van dit artikel weet je alles over omschakelen en weet je hoe je moet omschakelen.

Omschakelen in voetbal is niets meer of minder dan het moment dat aanvallen in verdedigen overgaat of andersom. Je kunt dus op 2 manieren omschakelen:

  • Als je balbezit en de bal verliest aan de tegenpartij, dan moet je omschakelen van aanvallen naar verdedigen, of:
  • Als de tegenstander balbezit heeft en jouw ploeg verovert de bal, dan is er sprake van omschakelen van verdedigen naar aanvallen.

 

Omschakelen
Wat is omschakelen?

In de praktijk betekent dit dat je tijdens een wedstrijd vaak aan het omschakelen bent. Van balbezit naar zonder bal en andersom. Zodra één van de twee ploegen de bal verliest, is er sprake van omschakelen. Daarom zijn er veel trainers die specifiek op deze teamfunctie trainen.

Waarom is omschakelen zo belangrijk?

  1. Zoals we al zeiden, tijdens een wedstrijd ben je heel vaak aan het omschakelen. Natuurlijk verschilt dit per wedstrijd. Je kunt een voetbalwedstrijd ook zien als een aaneenschakeling van omschakel momenten. Omdat het zo vaak voor (kan) komen in een wedstrijd, is het dus belangrijk dat je dit als speler én ploeg goed beheerst;
  2. Zodra een ploeg, die balbezit heeft, de bal verliest, staan ze uit de organisatie. Het duurt altijd een aantal seconden voordat een team na balverlies de verdedigende organisatie op orde heeft. Van deze desorganisatie bij de tegenstander kun je als ploeg profiteren;
  3. Het moment direct na balverlies is er geen druk op de bal. Op dat moment heb je tijd om te kijken wie er vrij staat en waar de ruimte ligt. Dat is heel anders dan als je als ploeg de bal hebt en de tegenstander heeft zijn organisatie staan en kan met één of meerdere spelers druk op de bal zetten.

In onderstaand fragment uit de wedstrijd Nederland – Georgië van 6 juni 2021 komen de punten 2 en 3 heel duidelijk naar voren. Zodra Memphis Depay de bal verliest, is Nederland nog vooruit aan het denken. Daardoor is de verdedigende organisatie niet op orde. Daarnaast is er ook geen druk op de bal, de speler van Georgië heeft de tijd en ruimte om te dribbelen een gevaarlijke dieptepass te versturen.

Fragment uit de eerste minuut van Nederland – Georgië

Wat moet je nu als speler doen in het geval jouw ploeg of je tegenstander de bal verliest? Wij geven enkele tips voor het omschakelen van verdedigen naar aanvallen. Maar ook advies wat te doen, als jouw ploeg de bal verliest en moet omschakelen.

Beter omschakelen van verdedigen naar aanvallen

  1. Zodra je de bal verovert, zoek je meteen naar een mogelijkheid om diep te spelen. Is er een goede optie om diep te spelen, doe dat! Altijd beter dan een risicoloze breedtepass;
  2. Realiseer je dat je tijd hebt om rond te kijken en te zien wat de beste optie is. Misschien heb je wel heel veel ruimte om te dribbelen. Er is namelijk even geen druk op de bal. Spelinzicht en kijkgedrag zijn hierbij belangrijk;
  3. Wees er ook van bewust dat het geen zin heeft om direct met het hele team naar voren te rennen. De restverdediging moet ook op orde blijven, zodra je weer moet …. omschakelen van aanvallen naar verdedigen.

Beter omschakelen van aanvallen naar verdedigen

  1. We noemden het al, de restverdediging. Die is ook hier belangrijk. Restverdediging houdt niet meer in dan dat je genoeg spelers achter de bal houdt. Zodat de verdedigende organisatie op orde blijft. Met de restverdediging moet je dus rekening houden als je aanvalt. Is de restverdediging goed geregeld, dan is de omschakeling van aanvallen naar verdediging ook beter uit te voeren;
  2. Zodra jouw ploeg de bal verliest, is het zaak zo snel mogelijk met één of meerdere spelers druk op bal te ontwikkelen. Hierover zul je als ploeg afspraken moeten maken, hoe je direct druk zet na balverlies;
  3. Goede afspraken maken geldt niet alleen voor het druk zetten op de bal. Het kan namelijk zijn, dat het beter is om bij balverlies eerst in te zakken. Zodat je de verdedigende organisatie weer op orde hebt en van daaruit druk op de tegenstander kunt gaan uitoefenen.

Onze tutorial ‘Hoe word je een goede verdediger‘, helpt je om een betere verdediger te worden. Hierin vind je dingen terug zoals rugdekking, druk op de bal zetten en verdedigende organisatie. Vaardigheden die je ook helpen bij het beter omschakelen van aanvallen naar verdedigen.

Boeken over omschakelen in voetbal

Er zijn veel interessante boeken te vinden over het omschakelen binnen voetbal. Naast boeken met oefenstof voor trainers, is er ook het boek ‘Vollgasfussball‘ over Jürgen Klopp. Klopp is grondlegger van het principe van Gegenpressing, een geavanceerde vorm van omschakelen. In dit boek wordt er dan ook veel aandacht besteedt aan de omschakeling in voetbal. Het gaat over de periode van Jürgen Klopp bij Borussia Dortmund en zijn speelwijze daar.

Het boek heb ik zelf gelezen en geeft toch een wat andere inkijk op voetbal dan het ‘4-3-3 denken’ uit de Hollandse school.

Voor trainers zijn er onder meer de boekjes ‘Trainen op spelprincipes‘ en ‘Trainen op spelpatronen‘, uitgegeven door de De Voetbaltrainer. Deze bevatten een aantal moderne trainingsvormen, waaronder ook omschakelen, die goed in de praktijk uit te voeren zijn (daar heb ik de nodige goede ervaringen mee).

2 gedachten over “Wat is omschakelen en hoe verbeter je het?”

Plaats een reactie